4-7- فشرده سازی (Compression)
فشرده سازی، به معنای کاستن از فضای لازم برای ذخیره اطلاعات است. پس از اینکه فایلی فشرده شد، برای خواندن اطلاعات آن، بایستی این فایل از حالت فشرده خارج شود (decompression). فشرده سازی فایل ها در ویندوز XP به دو صورت پشتیبانی می شود:
- فشرده سازی NTFS (که تنها برای فایل ها و پوشه های درایوهای NTFS قابل استفاده است)
- Zipped Folders (پوشه های zip یا compress شده).
بسیاری از کاربران کامپیوتر (حتی پیش از روی کار آمدن ویندوز) اطلاعات خود را با بکارگیری برنامه های جانبی (نظیر PKZip, WinZip, WinRAR, WinAce) فشرده می کرده اند. اما اکنون با پشتیبانی ویندوز از پوشه های فشرده، نیاز به این برنامه ها کمتر شده است. (یک Zipped Folder در حقیقت فایلی با پسوند .zip است که کاوشگر ویندوز همانند پوشه با آن رفتار می کند.) فشرده سازی NTFS همراه با خود این سیستم فایل معرفی شده است و استفاده از برنامه هایی نظیر DriveSpace و DoubleSpace را مرتفع می کند. ما در این مقاله بیشتر به فشرده سازی NTFS می پردازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره پوشه های فشرده شده به [2.c] و [4.d] (بخش Other Compression Methods) مراجعه کنید.
4-7-1- فشرده سازی NTFS
برای مشاهده یا تغییر وضعیت فشردگی یک فایل یا پوشه، کافی است در کاوشگر ویندوز کلید Advanced را از صفحه Properties آن فایل یا پوشه فشار دهید و گزینه “Compress Contents to save disk space” را فعال یا غیر فعال کنید. (شکل 11)
-
فشرده سازی، بدون اتلاف داده ها [1] است و بر مبنای فایل های منفرد [2] صورت می گیرد. بدین صورت، با پیش آمدن یک اشکال جزئی در داده های دیسک، سایر اطلاعات موجود بر روی آن، خراب نمی شود [3].
شکل 11- گزینه ی فشرده سازی NTFS
- کار کردن با فایل های فشرده (چه فایل های فشرده NTFS و چه Zipped Folders)، کاهش کارایی مختصری را به دنبال دارد [4].
- برای کم کردن کاهش کارایی می توانید فشرده سازی را تنها به فایل های کم کاربرد محدود کنید. در این راه حتی برنامه Disk Cleanup ویندوز هم به کمک شما می آید. کافی است این برنامه را برای یک درایو NTFS اجرا کنید! (شکل 12)
می توان یک پوشه را بدون فشرده شدن محتویاتش فشرده کرد. پوشه ها در واقع فشرده نمی شوند بلکه منظور از یک پوشه فشرده ی NTFS ، پوشه علامت خورده ای است که هر فایلی که در آن ساخته شود بصورت پیش فرض فشرده می شود.
با جابجا (Move یا Cut/Paste) کردن یک فایل بین پوشه های یک درایو NTFS، وضعیت فشردگی فایل بدون توجه به وضعیت پوشه مقصد همچنان حفظ می شود ولی هنگام جابجایی از یک درایو غیر NTFS به NTFS یا کپی کردن، فایل وضعیت فشردگی پوشه مقصد را به ارث می برد. تنها استثنا هنگامی است که فایل در پوشه مقصد با یک فایل هم نام جایگزین (Replace) شود که در این حالت وضعیت فشردگی فایل، به وضعیت فایل سابق بستگی دارد. (در حالی که: فایل ها با کپی شدن به بیرون از یک Zipped Folder، از حالت فشرده خارج و با کپی شدن در Zipped Folder فشرده می شوند)
در مقایسه با یک فایل غیر فشرده، محدودیتی در کارهایی که می توان با یک فایل فشرده انجام داد وجود ندارد و کارکردن با فایل های فشرده همانند سایر فایل ها است. این فایل ها در همان حالتِ فشرده می توانند اجرا، مشاهده و حتی ویرایش شوند و نیازی به توجه خاص کاربر به فشرده بودن فایل نیست. (در حالی که: فایل های فشرده شده در Zipped Folders هم با پشتیبانی ویندوز می توانند مشاهده و ویرایش شوند ولی أعمال قابل انجام بر روی این فایل ها بسیار محدودتر از سایر فایل ها است. در ضمن، تنها، برنامه های خود ایستا [5] که از سایر فایل های موجود در پوشه استفاده نمی کنند قابل اجرا هستند)
شکل 12- گزینه ی فشرده سازی فایل های کم کاربرد در برنامه ی Disk Cleanup
- کاوشگر ویندوز می تواند فایل ها و پوشه های فشرده را با رنگی متفاوت با سایر فایل ها و پوشه ها نمایش دهد. (شکل 13- در حالی که: Zipped Folders در کاوشگر ویندوز با آیکون متفاوتی با سایر پوشه ها نمایش داده می شوند)
شکل 13- در
کاوشگر ویندوز، فایل ها و پوشه های فشرده ی NTFS با رنگ آبی،
Zipped Folders با آیکون خاص خود و فایل ها و پوشه های عادی با رنگ مشکی نشان
داده شده اند.
این قابلیت فقط بر روی درایوهای NTFS موجود است و فایل ها، با انتقال به درایو های غیر NTFS از حالت فشرده خارج می شوند. (در حالی که: Zipped Folders به خاطر عدم نیاز به پشتیبانی توسط سیستم فایل، با سایر برنامه های فشرده سازی سازگار است و قابل استفاده بر روی درایوهای غیر NTFS و انتقال به اینترنت و... می باشد)
از دو امکان رمزنگاری و فشرده سازی، فقط یکی برای هر فایل قابل استفاده است. (فایل های درون Zipped Folders قابل رمزنگاری نیستند.) اگر کاربر فایلی رمز شده ای را با استفاده از NTFS فشرده کند، فایل رمزگشایی می شود و برای این کار، باید اجازه ی استفاده از فایلِ رمز شده به او داده شده باشد.
- می توان برای Zipped Folder ها رمز (Password) دسترسی تعریف کرد.
- ممکن است سیستم حین اجرای عملیات فشرده سازی NTFS از کار بیفتد و تنها قسمت هایی از بعضی فایل ها فشرده شود. برای آگاهی از چگونگی رفع چنین اشکالی به راهنمای ویندوز (دستور compact.exe ذیل پارامتر /f) مراجعه کنید.
- هنگام کار با فایل های فشرده NTFS ممکن است به پیامی مبنی بر کافی نبودن فضای خالی دیسک بر بخورید. دلیل آن می تواند دور اندیشی باشد که NTFS در کار با این فایل ها می کند. NTFS باید بتواند امکان خواندن، ایجاد تغییر و نوشتن فایل بر روی دیسک را فراهم کند به این منظور، سیستم فایل، بیشترین حجم ممکن برای فایل فشرده شده (یعنی اندازه فایل فشرده نشده) را هنگام کار با فایل، بر روی دیسک رزرو می کند که ممکن است بدلیل پر بودن فضای دیسک، فضای کافی موجود نباشد.
برای اطلاعات بیشتر درباره نحوه فشرده سازی و... به [4.d] مراجعه کنید.
[1] lossless compression:
برخلاف روش های فشرده سازی متداول در فایل های صوتی و تصویری (مثل JPEG ، MPEG و MP3) که قسمتی از اطلاعات فایل اصلی حین فشرده سازی و خارج کردن از حالت فشرده از بین می رود ، NTFS فایل ها را با استفاده از الگوریتم فشرده سازیLempel-Ziv فشرده می کند و با خارج کردن از حالت فشرده، همان فایل اولیه حاصل می شود.
[2] individual file basis:
بدین معنا که برخلاف برنامه های نظیر DoubleSpace که همه داده های موجود بر روی یک درایو (شامل خود سیستم فایل و اطلاعات درون فایل ها) را فشرده می کنند، هر فایل بطور جداگانه فشرده می شود.
[3] توضیح اینکه الگوریتم های فشرده سازی، به صحت اطلاعات خود بسیار حساس هستند و با خراب شدن قسمتی از اطلاعات فشرده شده، ممکن است تمام اطلاعات غیر قابل بازیابی شوند.
[4] چون فایل ها پیش از استفاده، در پس زمینه از حالت فشرده خارج و هنگام ثبت تغییرات بر روی دیسک، دوباره فشرده می شوند. کاهش کارایی به هنگام استفاده از NTFS بسیار کمتر از Zipped Folders است. به دو دلیل: 1) NTFS تنها بخش هایی از فایل را از حالت فشرده خارج می کند که لازم است ولی Zipped Folders تمام فایل را. 2) قسمت هایی که از حالت فشرده خارج شده اند در حافظه نگهداری می شوند و اِعمال تغییر در آن ها بسیار سریع است. در حالی که Zipped Folders فایل ها را پس از خارج کردن از حالت فشرده در یک پوشه موقتی بر روی دیسک قرار می دهد و تغییرات بر روی این فایل ها انجام می شود.
[5] stand-alone: برنامه یی که برای اجرا شدن، به فایل یا برنامه دیگری محتاج نباشد.

